1 saat önce
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi AK Parti Meclis Üyesi Özlem Ünalır, belediyenin 2027 yılı performans programına yönelik eleştirilerde bulunarak trafik, otopark, kentsel dönüşüm, sosyal hizmetler ve yatırım hedeflerindeki eksikliklere dikkat çekti. Ünalır, "Hayaller güzel, gerçekler ise ortadadır" diyerek AK Parti Meclis Grubu olarak programa ret oyu verdiklerini açıkladı.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Meclisinde 2027 yılı performans programı görüşmelerinde söz alan AK Parti Meclis Üyesi Özlem Ünalır, programın 2025-2029 Stratejik Planı ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında incelendiğini belirtti. Şehrin öncelikli ihtiyaçlarının karşılanması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması gerektiğini ifade eden Ünalır, hazırlanan programa muhalefet şerhi koyduklarını söyledi.
Ünalır, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
"2027 yılı performans programı, 2025-2029 stratejik planı ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 9. maddesi hükümleri çerçevesinde grubumuzca incelenmiştir. Şehrimizin öncelikli ihtiyaçları ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesi gereğince söz konusu programa aşağıdaki somut gerekçelerle muhalefet şerhi koyuyoruz.
Performans programında genel bilgiler başlığı altında yetki, görev ve sorumluluklar, teşkilat yapısı, fiziksel kaynaklar ve insan kaynakları bilgilerine, performans bilgilerinde ise temel politika ve önceliklere, amaç ve hedeflere, performans bilgisi ile toplam kaynak ihtiyacına yer verildiği anlaşılmaktadır.
Fiziksel yapılar bölümünde, 2025 Ağustos-2026 Temmuz döneminde 4. sırada yer alan beton ekipmanları yapım tesisinde 697,38 metrekarelik azalma, 6. sırada yer alan Emek Grup Amirliği Veterinerlik Hizmet Binası'nda 19 bin 257 metrekarelik artış, 22. sırada yer alan hayvan pazarında 23 bin 945 metrekarelik artış, 29. sırada yer alan Odunpazarı Evleri Sosyal Tesisleri'nde 11,74 metrekarelik artış, 8. sırada yer alan Emek Eğitim Merkezi'nde 19 bin 257 metrekarelik artış olduğu görülmüştür.
Yine parklarda 4. sırada yer alan Büyük Park'ta 9 bin 722 metrekarelik artış olduğu görülmektedir. Bu artışların kamulaştırmadan mı yoksa kadastro işlemlerinden mi kaynaklandığına ilişkin bilginin meclise verilmesini bekliyoruz. İlgili dönemde binalar ve tesislerde, eğitim, kültür, sanat ve sosyal merkezlerde, cami ve mezarlık alanlarında, parklarda yatırımdan kaynaklı bir değişikliğin olmadığı ise ortadadır."
Belediyenin otopark kapasitesi ve araç envanterindeki değişiklikleri eleştiren Ünalır, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Belediyenin uhdesinde mevcutta 15 adet otopark bulunmakta olup 18 Ağustos 2026 tarihinde bir adet otoparkın satıldığı görülmektedir. 90 milyon 40 bin TL'ye satılan otoparkın geliriyle tekrar otopark yapılmasının takipçisi olacağımızı ifade ediyoruz.
Aynı zamanda 1.500 adedi trafikten men edilen, 3.488 adedi trafiğe kayıtlı olmak üzere toplamda 4.988 araçlık bir otopark kapasitesiyle belediyemiz bu şehre otopark hizmeti sunmaya çalışmaktadır. Bunun adı başarısızlıktır.
Taşıtlar grubunda ise bir adet otomobilin, iki adet kamyonun, dört adet itfaiye aracının, bir adet çekicinin ve iki adet römorkun envantere alındığı, bunun yanında 25 adet otobüsün, bir adet kamyonun ve iki adet teknenin envanterden çıkarıldığı anlaşılmıştır.
İş makineleri grubunda ise bir adet kırma makinesinin, dokuz adet kırıcı ve delicinin, bir adet derz asfalt kesme makinesinin ve bir adet diğer iş makinesinin envantere alındığı, dört adet dozerin, bir adet asfalt makinesinin, bir adet silindirin, iki adet yükleyicinin ve iki adet transpaletin aynı dönem içerisinde envanterden çıkarıldığı anlaşılmıştır.
2027-2029 bütçe tasarısı kitapçığının T2 cetvelinde yer alan T11A ile T11B sayılarının sehven yanlış yazıldığını düşünerek düzeltilmesi gerektiğini hatırlatmak istiyoruz.
İnsan kaynaklarında ise 30.06.2025 tarihinde 4 bin 19 olan personel sayısının, yıl sonunda Sayıştay raporuna göre 3 bin 834 olduğu, bu sayının 58 kişilik artışla şu anda 3 bin 892 kişiye çıktığı görülmüştür.
Amaç ve hedefler bölümünde ise dokuz amaç, bu amaçlara bağlı olarak 24 hedefin belirlendiği, hedeflere ulaşmak adına 44 alt programın ortaya konduğu ve 2026 yılında kurumun 144 adet performans göstergesi belirlediği anlaşılmıştır."
Eskişehir'in ulaşım ve kentsel dönüşüm sorunlarına dikkat çeken Ünalır, belediyenin performans programında somut hedeflerin bulunmadığını savunarak şu ifadeleri kullandı:
"Sayın Başkan, değerli meclis üyeleri, Eskişehir'in en temel sorunu haline gelen kent içi trafik yoğunluğu, otopark eksikliği, alternatif bulvar bağlantıları ile toplu ulaşım kapasitesinin artırılmasına yönelik projeler, programda somut ve bağlayıcı takvimlere bağlanmamıştır. Ulaşım ana planı ile bütünleşik kalıcı altyapı yatırımları yerine geçici ve pansuman nitelikli faaliyetlere ağırlık verilmesi, kentimizin ulaşım sorununu çözümsüz bırakmaktadır.
Deprem kuşağında yer alan şehrimizde yapı stokunun yenilenmesi hayati önem taşımaktadır. Buna rağmen programda yer alan kentsel dönüşüm ve afet hazırlık hedefleri, ölçülebilir ve hızlı sonuç üretecek yatırım kalemleriyle desteklenmemiştir. Dönüşüm süreçlerinin somut metrekare veya konut teslim hedefleri yerine soyut ifadelerle geçiştirilmesi kabul edilemez.
Önceki dönem bütçe ve kesin hesap tartışmalarında da sıkça dile getirildiği üzere programda yönetim ve destek programları, kültür ve sanat etkinlikleri ile hizmet alımı giderleri yüksek pay alırken şehrin fiziki altyapısını güçlendirecek sermaye yatırımları ve sosyal destek programları yetersiz kalmıştır.
Bütçe gerçekleşme oranlarındaki geçmiş yıl sapmaları dikkate alınmadan hazırlanan ödenek tahminleri, programın mali gerçekliğini zayıflatmaktadır. Programdaki performans göstergelerinin önemli bir kısmı, Eskişehir halkının yaşam kalitesindeki iyileşmeyi ölçmek yerine yalnızca yapılan etkinlik, toplantı veya malzeme alımı sayısını esas almaktadır."
Belediyenin performans göstergelerini tek tek değerlendiren Ünalır, özellikle kentsel dönüşüm projelerindeki hedeflerin gerçekleşme oranlarını sorguladı.
Ünalır, şöyle konuştu:
"2025, 2026 ve 2027 yıllarına ait 144 adet performans göstergesinden sizlere örnekler vermek istiyoruz.
Performans göstergesi 614: Nazım imar planlarının, revizyonlarının ve plan değişikliklerinin hazırlanması. 2025 yılında 3 bin 200 olarak gerçekleşen sayının 2026 yılında 1.500 olarak belirlendiği, yıl sonunda ise sayının 2 bin 5 olacağının öngörüldüğü, 2027 yılında ise 800 olarak planlandığı görülmektedir.
Performans göstergesi 613: Kentsel dönüşüm projesi kapsamında görüşülecek hak sahipleriyle uzlaşma oranının 2026 yılında yüzde 75 olarak belirlendiği, yıl sonu beklentisinin yüzde 0 olduğu, 2027 yılında ise yüzde 75 uzlaşma planlandığı görülmektedir.
Performans göstergesi 611: Gündoğdu 1 ve Gündoğdu 2 kentsel dönüşüm yapım işlerinde yapılacak 1.500 konuttan 2025-2026 döneminde kurum tarafından yüzde 35'inin, yani 525 konutun tamamlanacağı öngörülmüşken gelinen noktada hangi sayıdayız? Bu durum karşısında 2027 yılında yapımı planlanan yüzde 30'luk dilimin, yani 450 konutun nasıl gerçekleştirileceği sorusu mutlaka cevap bulmalıdır.
Performans göstergesi 432: Bakımı yapılacak toplam açık yeşil alan miktarının 2026 yılında 2 milyon 781 bin metrekare olarak belirlendiği, yıl sonunda 2 milyon 608 bin metrekare olarak öngörüldüğü, arada kalan 101 bin 414 metrekarelik alan için bakım öngörülmediği görülmektedir. 2027 yılında ise 2 milyon 831 bin metrekarelik alanın bakıma alınacağı ifade edilmektedir. Park yapmadan 50 bin metrekarelik ilave alanın nasıl temizleneceği anlaşılmamaktadır.
Performans göstergesi 523: Danışmanlık ve rehberlik hizmeti verilecek aile ve çocuk sayısının 2026 yılında 440 kişi olarak belirlenip yıl sonunda sayının 2 bin 5 olacağı öngörülürken 2027 yılında 480 olarak belirlenmesini anlamakta güçlük çekiyoruz.
Yine performans göstergesi 524: Dezavantajlı gruplara yönelik faaliyetlerden yararlanacak kişi sayısının 2026 yılında 10 bin olarak belirlenip yıl sonunda 16 bin olarak gerçekleşeceği öngörülürken 2027 yılında 11 bin kişi olarak belirlenmesini sorguluyoruz.
Performans göstergesi 22: Evde bakım hizmeti verilecek kişi sayısının 550 kişi olarak belirlenip yıl sonunda 400 kişi olacağı ifade edilerek 2027 yılında sayının 600 kişi olarak belirlenmesi.
Performans göstergesi 7: Sultandere Sosyal Konut 1. Etap uygulama projelerinin yaptırılmasının 2026 yılında yüzde 100 olarak belirlenip yıl sonunda yüzde 0 olacağının öngörülmesi, 2027 yılında ise yüzde 100 yapılacağının ifade edilmesi.
Yine performans göstergesi 8: Sultandere Sosyal Konut Yapım İşi 1. Etap çalışmasının 2026 yılında yüzde 70'inin tamamlanacağını öngörüp yıl sonunda gerçekleşmenin olmayacağını ifade ederek 2027 yılında 44 konut ve iki iş yerinden oluşacak projenin yüzde 30'unun yapılacağını söylüyorsunuz."
Belediyenin atık yönetimi, sosyal hizmetler ve spor alanındaki hedeflerini de değerlendiren Ünalır, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
"Enerji elde edilecek atık miktarının 2025 yılında 354 bin 878 ton olarak gerçekleşmişken 2026 yılında 321 bin 206 ton, 2027 yılında ise 327 bin 630 ton olarak belirlenmesini anlayamadığımızı ifade ediyoruz. 2025 yılında toplanan atığın bugün toplanamamasının izahı nedir?
Performans göstergesi 423: Atıklardan elde edilecek elektrik enerjisi miktarının 2025 yılında 61 bin 738 megavat olduğu, 2026 yılında 63 bin 798 megavat beklendiği, 2027 yılında ise 65 bin 74 megavat olacağının öngörüldüğü görülmektedir. Atıklardan elde edilen bu gelirlerin neden alt belediyelerin evsel katı atık bedellerine mahsup edilerek vatandaşın rahatlatılmadığının izah edilmesi gerektiğini vurguluyoruz.
Performans göstergesi 2.1: Spor tesislerinden yararlanacak vatandaş sayısının 2025 yılında 9 bin 399 kişi iken 2026 yılında 4 bin 800 kişi, 2027 yılında ise 5 bin 300 kişi olarak belirlenmesi.
Performans göstergesi 724: Destek verilecek amatör kulüp sayısının 2025 yılında 429 olarak gerçekleşmişken 2026 yılında 156 kulüp, 2027 yılında ise 159 kulüp olarak belirlenmesi.
Performans göstergesi 123: Yeni açılacak, genişletilecek ve yenilenecek yol uzunluğunun 2025 yılında 138 bin 945 metre olarak gerçekleşmişken 2026 yılında 254 bin 345 metre olarak belirlenip yıl sonunda 150 bin metre olacağının ifade edilmesi, 2027 yılında ise 230 bin metre olarak belirlenmesi.
Performans göstergesi 324: Eğitim verilecek turizm rehberi sayısının 2025 yılında 186 iken 2026 yılında 45 kişi olarak belirlenip yıl sonunda 165 kişi olacağının ifade edilmesine rağmen 2027 yılında tekrar 45 kişi olarak belirlenmesi.
Performans göstergesi 3.3: Zabıta denetim sayısının 2025 yılında 12 bin 534 iken 2026 yılında 5 bin 250 olarak belirlenip yıl sonunda 10 bin adet olacağının ifade edilmesi, 2027 yılında ise 5 bin 500 adet olarak belirlenmesi.
Performans göstergesi 123: Yeni açılacak, genişletilecek ve yenilenecek yol uzunluğunun 2025 yılında 29 bin 693 metre iken 2026 yılında 10 bin 330 metreye düşürülmesi, 2027 yılında ise 19 bin metre olarak belirlenmesi.
Performans göstergesi 111: Filo içerisindeki elektrikli araç sayısı 2025 yılında sıfır olarak gerçekleşmiş, 2026 yılında beş adet olarak tespit edilmiş, yıl sonunda yine sıfır olacağı öngörülmüş, 2027 yılında ise beş adet araç alınacağı ifade edilmiştir.
Performans göstergesi 121: Adaptif kavşağa dönüştürülecek sinyalli kavşak sayısında 2026 yılı hedefiniz beş adet, yıl sonu öngörünüz sıfır, 2027 yılı hedefiniz ise beş adettir. Hayaller güzel, gerçekler ise ortadadır."
Konuşmasının sonunda AK Parti Meclis Grubunun 2027 yılı performans programına neden karşı çıktığını açıklayan Ünalır, şu ifadeleri kullandı:
"Sayın Başkan, değerli meclis üyeleri, 2027 yılı performans programı kitapçığından edindiğimiz bilgiler ışığında sizlere bazı performans göstergelerinin 2025, 2026 ve 2027 yılı değerlerini, kurumun 2026 yılı sonundaki beklentilerini ve 2027 yılı için planladığı göstergelerden bazı örnekleri sunmaya çalıştık.
Yukarıda arz ve izah edilen teknik, mali ve şehircilik gerekçeleriyle Eskişehir'in kronikleşen trafik, altyapı ve kentsel dönüşüm sorunlarına kalıcı çözümler üretmekten uzak olduğunu değerlendirdiğimiz 2027 yılı performans programına AK Parti Meclis Grubu olarak ret oyu verdiğimizi ve işbu muhalefet şerhinin meclis karar tutanaklarına geçirilmesini arz ederiz."