Hikmet Güven Tekoğlu Yazdı: Akademik başarıdan önce çocuğun gelişim basamaklarını konuşmalıyız

Günümüz şartlarında bir çok ebeveyn çocuklarının  akademik başarısını çok erken yaşlarda sorgulamaya başlıyor . Kaç yaşında okumaya başladı, kaç işlem yapabiliyor, harfleri tanıyor mu, yaşıtlarından ne kadar ileride? Çocuklarımızı çoğu zaman öğrendikleri bilgiler üzerinden değerlendiriyor, fakat o bilgileri öğrenmelerini sağlayan gelişimsel süreçleri ne kadar desteklediğimizi yeterince sorgulamıyoruz.

Oysa asıl sormamız gereken soru şu: Bir çocuktan akademik başarı beklemeden önce, onun öğrenmeye hazır olup olmadığını hiç düşündük mü?Çocuğum öğrenmeye hazır mı?

Çünkü öğrenmek yalnızca bilgi edinmek değildir. Öğrenmek; dikkatini yöneltebilmek, algılayabilmek, bilgiyi işleyebilmek, bellekte tutabilmek, gerektiğinde hatırlayabilmek ve öğrendiğini kullanabilmektir.Gelişim annenin gebelik sürecinden başlayan ve hayat boyu devam eden bir süreçken öğrenme kanallarını okulla birlikte başladığı yanılgısına düşüp tamamlanması gereken basamakları tamamlamakta zaman kaybediyor ve problemleri görmeye yada birilerinden duymaya başladığımızda yardım arayışına giriyoruz ve bu arayış bazen geç kalınmışlık yada problem daha önce çözülecekken daha da zorlaştığı zaman dilimine girip süreci daha da geriye atıyor.

Dikkatini sürdüremeyen, işitsel veya görsel algı süreçlerinde güçlük yaşayan, bedenini ve hareketlerini düzenlemekte zorlanan, dürtülerini kontrol edemeyen bir çocuğun akademik süreçlerde zorlanması şaşırtıcı değildir.

Burada önemli bir ayrımı yapmak gerekiyor: Çocuk öğrenemiyor mu, yoksa öğrenebilmesi için ihtiyaç duyduğu gelişimsel beceriler henüz yeterince olgunlaşmadı mı? Belki de olgunlaşmayan kısım çocuğun öğrenmesi değil ilkel refleksleri, beden beyin bütünlüğü ya da gelişimsel öğrenme süreci

Bir çocuğa sürekli daha fazla ödev vermek, daha fazla kitap okutmak veya daha fazla akademik çalışma yaptırmak her zaman çözüm değildir. Bazen ihtiyacımız olan şey akademik yükü artırmak değil, çocuğun gelişimsel ihtiyaçlarını doğru tespit ederek desteklemektir.

Dikkat, algı, dil, motor koordinasyon, duyusal işlemleme, bellek ve yürütücü işlevler birbirinden bağımsız alanlar değildir. Bunlar öğrenmenin birbirini tamamlayan parçalarıdır. Bir alandaki güçlük, çocuğun öğrenme sürecini ve akademik performansını etkileyebilir.Beyindeki system satin içindeki dişliler gibidir bir kırıldığında yada görevini yapmadığında saat çalışmaz hale gelir.

Elbette her çocuğun gelişim hızı farklıdır. Her gelişimsel güçlük akademik başarısızlık anlamına gelmez. Ancak çocuğun ihtiyaçlarını görmezden gelerek yalnızca akademik sonuçlara odaklanmak, asıl desteğe ihtiyaç duyduğu alanları gözden kaçırmamıza neden olabilir.

Belki de eğitim anlayışımızda önce şu soruyu değiştirmeliyiz: Çocuğa ne öğretebiliriz değil, çocuğun öğrenebilmesi için hangi becerilerini desteklemeliyiz?

Çünkü eğitim, çocuğun önüne sürekli yeni bilgiler koymak,bilgilere ulaşmak için sürekli destek arayışına girmek akademik destek sayısını çoğaltıp çocuğu ordan oraya koşturmakdeğildir, o bilgileri anlamlandırabileceği zihinsel ve gelişimsel zemini hazırlamaktır ve bu bazen sadece onu duyabilmeklede çözülebilecek kadar küçük bir ayrıntıdır.

Unutmayalım; çocukların akademik performansını yükseltmeye çalışırken gelişimsel ihtiyaçlarını ihmal edersek, öğrenmenin en önemli basamağını atlamış oluruz.

Önce gelişim, sonra akademik beklenti. Çünkü sağlam bir öğrenme, sağlam gelişimsel temeller üzerinde yükselir.