Kira sözleşmelerinde yeni dönem: e-Devlet için zorunluluk hazırlığı

Hazine ve Maliye Bakanlığının kira sözleşmelerini dijital ortama taşıyan uygulamasında kapsam genişliyor. Halihazırda e-Devlet üzerinden kullanılabilen sistemin, ilerleyen dönemde bütün kira sözleşmeleri için zorunlu hale getirilmesine yönelik çalışma yürütülüyor. Uygulama ile ev sahibi, kiracı ve varsa kefile ait sözleşme bilgilerinin elektronik ortamda kayıt altında tutulması amaçlanıyor.

Kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasına imkan veren hizmetin ilk aşaması 4 Kasım 2024'te kullanıma açıldı. Bu sistemde taşınmaz sahibi, e-Devlet'teki "Kira Sözleşmesi İşlemleri" hizmetinden sözleşmeyi hazırlayabiliyor. Hazırlanan sözleşme kiracı ve varsa kefilin onayına gönderiliyor.

Sistemin kapsamı 9 Mayıs 2025'te başlayan ikinci aşamayla genişletildi. Emlak danışmanları ile yetki verilen kişiler de kira sözleşmesi hazırlayarak taşınmaz sahibi, hissedar, kiracı ve varsa kefilin onayına sunabilmeye başladı.

Uygulamaya daha sonra hata düzeltme ve güncelleme seçenekleri de eklendi. Sözleşme onaylandıktan sonraki 15 gün içinde yazım, rakam veya bilgi girişinden kaynaklanan maddi yanlışlıklar düzeltilebiliyor. İletişim bilgileri, kira bedeli ve ödemeye ilişkin bilgiler ise sistem üzerinden güncel tutulabiliyor.

Elektronik ortamda tamamlanan kira sözleşmeleri için zaman damgası taşıyan barkodlu belge de oluşturulabiliyor. Belgenin doğruluğu yine e-Devlet üzerinden kontrol edilebiliyor. Bakanlığın üzerinde çalıştığı yeni adımla birlikte bütün kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasının zorunlu hale getirilmesi planlanıyor.

Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, elektronik sistemin ev sahibi ve kiracı arasındaki anlaşmazlıklarda önemli bir kayıt oluşturacağını belirtti. Ergün Kılıç, kira bedeli, depozito, ödeme tarihi ve sözleşmenin başlangıç ile bitiş tarihlerinin kayıt altına alınmasının taraflar arasındaki tartışmaları azaltabileceğini söyledi.

Ergün Kılıç, "Kira bedeli, depozito, ödeme tarihi ile sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi gibi önemli bilgiler kayıt altına alınacak. Böylece sözleşme sonrasında ortaya çıkabilecek 'Ben böyle anlaşmamıştım' veya 'Sözleşmede böyle yazmıyordu' şeklindeki tartışmaların önüne geçilmesi kolaylaşacak" dedi.

Sistemin kira gelirlerinin takip edilmesi açısından da kullanılabileceğini belirten Ergün Kılıç, elektronik sözleşmenin tek başına yeterli olmayacağını ifade etti. Ergün Kılıç, sözleşmede gösterilen kira bedeli ile gerçekte ödenen miktar arasında fark bulunup bulunmadığının da kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.

Ergün Kılıç, "Bunun için yalnızca elektronik sözleşme yapılması yeterli değil. Sözleşmede belirtilen kira bedeli ile gerçekte ödenen tutarın farklı olup olmadığı da denetlenmeli" ifadelerini kullandı.

Elektronik sözleşmenin bakım, onarım, aidat ve depozito gibi konuların kayıt altına alınmasını sağladığını belirten Ergün Kılıç, sistemin ev sahiplerinin hak ve sorumluluklarının belirlenmesine de katkı sağlayacağını kaydetti. Ergün Kılıç ayrıca emlak danışmanlarının yetki sınırlarının açık şekilde belirlenmesi ve uygulamanın taraflara ek maliyet oluşturmaması gerektiğini ifade etti.

Ergün Kılıç, e-Devlet kullanmakta zorlanan vatandaşlar için teknik desteğin de önemli olduğunu belirterek, özellikle ileri yaştaki kişilerin işlemlerini kolay şekilde yapabilmesine imkan sağlayacak yöntemlere ihtiyaç bulunduğunu söyledi. Kişisel bilgilerin korunmasına da dikkat çeken Ergün Kılıç, dijital kira sözleşmelerinde taraflara ait bilgilerin güvenliğinin titizlikle sağlanması gerektiğini kaydetti.