Kurşunlu Külliyesi tartışması Büyükşehir Meclisine taşındı: Kazım Kurt'tan sert tepki
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi kasım ayı ikinci meclis toplantısında, Odunpazarı'ndaki tarihi Kurşunlu Külliyesi'nin tahliye edilmesinin ardından Büyükşehir Belediyesi tarafından kiralanması veya tahsis alınması konusu gündeme geldi. Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, külliyenin yeniden kullanıma açılması için Vakıflar Genel Müdürlüğü ile görüşme yapmak istediklerini açıkladı. Mihalgazi Belediye Başkanı Zeynep Güneş Akgün ve Sarıcakaya Belediye Başkanı Ahmet Dönmez ise devam eden hukuki sürecin tamamlanması gerektiğini savundu. Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, tahliye sürecine ve AK Partili üyelerin itirazlarına tepki gösterdi.
Ayşe Ünlüce, külliyenin Büyükşehir Belediyesine verilip verilmeyeceğinin henüz belli olmadığını belirterek, aralık ayındaki meclis toplantısını beklemeden işlem yapabilmek için konuyu gündeme aldıklarını söyledi.
Ayşe Ünlüce, "Henüz Bölge Müdürlüğünden ya da Genel Müdürlükten bize verilip verilmeyeceği belli değil. Ancak bir dahaki meclis aralık ayında olacağı için bu arada herhangi bir olumlu gelişme olursa diye meclisten geçiriyoruz" dedi.
Vakıflar Genel Müdürlüğünün olumlu yaklaşmaması durumunda herhangi bir protokol imzalanamayacağını belirten Ayşe Ünlüce, Büyükşehir Belediyesinin külliyeyi Odunpazarı Belediyesi ile birlikte kullanabileceğini ifade etti.
Ayşe Ünlüce, "Gönül ister ki hem oradaki esnafın hem orada bu işten ekmek kazanan ve sanatını icra eden insanların hem de müzelerin bulunduğu bu alanın faaliyetleri hiç aksamadan, herhangi bir kısıtlamaya gidilmeden sorun çözülsün. Bizimki de bu yönde bir çaba" diye konuştu.
Mihalgazi Belediye Başkanı Zeynep Güneş Akgün ise konunun meclise getirilmesini eleştirerek öncelikle hukuki sürecin tamamlanması gerektiğini söyledi.
Zeynep Güneş Akgün, "Zaten herhalde külliyenin Odunpazarı Belediyesinde olmasından siz de rahatsız olmuşsunuz ki komisyonumuza bunu getirmişsiniz. Daha hiçbir şey sonuçlanmadı. Sonuçlansın, hukuki olarak bir sonuç elde edilsin. Vakıflarla konuşulur, ne yapılacağına karar verilir" ifadelerini kullandı.
Külliyenin Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından daha iyi yönetilebileceğini savunan Zeynep Güneş Akgün, "Odunpazarlılar, Eskişehirliler müsterih olsun. Oranın Kazım Bey'den daha iyi bir şekilde yönetileceğinden, o sürecin yönetileceğinden eminiz" dedi.
Büyükşehir Belediyesinin kendi taşınmazlarını da farklı yöntemlerle değerlendirdiğini belirten Zeynep Güneş Akgün, sorunun çözümünün Vakıflar Genel Müdürlüğüne bırakılması gerektiğini ifade etti.
Eleştirilere yanıt veren Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, külliyenin belediyeler tarafından işletilmeye devam etmesinin esnafın ve bölge halkının talebi olduğunu söyledi.
Kazım Kurt, "Burada görüşülmekte olan madde, külliyenin Büyükşehir Belediyesi denetiminde yeniden Odunpazarlılara kazandırılması hedefi. Ortada henüz bir uzlaşma söz konusu değil. Vakıflar Genel Müdürlüğünün tavrını bilmiyoruz. Ama oradaki esnafımızın, orada yaşayan halkımızın talebi şu. Burası belediyelerde kalmalıdır" dedi.
Merkezi yönetimin sorumluluğundaki bazı alanları örnek gösteren Kazım Kurt, Kanlıkpınar, Dede Korkut Parkı, Millet Bahçesi, Sazova ve Hatboyu üzerinden eleştirilerde bulundu.
Kazım Kurt, "Eskişehir'de merkezi hükümetin denetiminde, Adalet ve Kalkınma Partisi mantığıyla bakılan işlerin ne hale geldiğini insanlar görüyor" ifadelerini kullandı.
Vakıflar Genel Müdürlüğü ile kira sözleşmesinin devamı konusunda anlaşamadıklarını belirten Kazım Kurt, mevcut yasal düzenlemenin sözleşmenin beş yıl daha uzatılmasına imkan tanıdığını savundu.
Kazım Kurt, "Biz, yasaya rağmen, özel bir madde çıkarılarak Vakıflarla kira ilişkisi olanların şartları kabul ettiği takdirde beş yıl daha devam edeceğine ilişkin bir hüküm konulmuş olmasına rağmen ne Vakıflardan olumlu yanıt alabildik ne de mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı alabildik" dedi.
Külliyenin işletme giderlerine de değinen Kazım Kurt, kira gelirleri üzerinden yapılan değerlendirmelerin eksik olduğunu ileri sürdü.
Kazım Kurt, "Biz 150 lira kira veriyoruz, alt kiracılardan 400 lira kira alıyoruz diyorlar. Yakıt parası, elektrik parası, temizlik parası 600-700 bin lira tutuyor" ifadelerini kullandı.
Külliyenin başka kurum ve kuruluşlara verilmesi ihtimalini de eleştiren Kazım Kurt, "Burası, evet, sivil toplumu temsil eden belediyelerde olursa çok daha yararlı olur. Ama Vakıflarda olursa ya karşıdaki gibi TÜGVA'ya verilir ya TÜRGEV'e verilir ya da işte Hamamyolu'nda verdiğiniz gibi bir vatandaşa verilir" dedi.
AK Partili üyelerin görüşme yetkisine karşı çıktığını savunan Kazım Kurt, "Görüşme yapmak istiyoruz. Yani Vakıflara diyeceğiz ki biz Büyükşehir olarak burayı kiralamak istiyoruz. Siz de diyorsunuz ki hayır, onu bile yapmayın" diye konuştu.
Tartışmada söz alan CHP'li Büyükşehir Belediye Meclis Üyesi Ali Haydar Çelik, Kurşunlu Külliyesi'nin Dede Mahallesi için taşıdığı değeri anlattı.
Çocukluğunun külliye çevresinde geçtiğini belirten Ali Haydar Çelik, bölgenin belediye tarafından işletilmeye başlanmasının ardından sanat ve turizm merkezi haline geldiğini söyledi.
Ali Haydar Çelik, "Bizim çocukluğumuz o bahçede geçti. O kervansarayda, mevcut ahşap müzesinin, fotoğraf müzesinin, cam müzesinin, lületaşı müzesinin ve Mevlevihane'nin olduğu bölgede geçti" ifadelerini kullandı.
Külliyenin geçmişte bakımsız olduğunu savunan Ali Haydar Çelik, belediye tarafından yapılan çalışmalarla müzelerin açıldığını ve çok sayıda kursiyerin eğitim aldığını anlattı.
Ali Haydar Çelik, "Cam sanatları, arkasından ahşap sanatları, fotoğraf müzesi ve lületaşı. Bunlar müze olmanın da ötesine geçti. Orada yüzlerce insan kursiyer oldu" dedi.
Külliyenin mevcut durumuna dikkat çeken Ali Haydar Çelik, kervansarayın kapısında mühür bulunduğunu ve turistlerin içeri giremediğini söyledi.
Ali Haydar Çelik, "Şu anda kervansarayın kapısında mühür var. Gelen turistler tuhaf tuhaf bakıp gidiyorlar. Ben her saat, her gün oradayım. Üzülüyoruz. Odunpazarlılar üzülüyor, esnaf üzülüyor" ifadelerini kullandı.
Yaklaşık 500 yıllık tarihi bulunan külliyenin yalnızca kira geliri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Ali Haydar Çelik, Büyükşehir Belediyesinin alanı yeniden işletebilecek imkanlara sahip olduğunu savundu.
Ali Haydar Çelik, "Büyükşehir Belediyesi veya Odunpazarı Belediyesi de birer kamu kurumu. Yani kamu kurumları arasında bu eşgüdümü sağlayamadığımız koşullarda orayı gerçekten kaybedeceğiz" dedi.
Konuşmaların ardından yeniden açıklama yapan Ayşe Ünlüce, Odunpazarı Belediyesinin külliyeyi uzun yıllardır başarılı biçimde işlettiğini belirtti.
Ayşe Ünlüce, "Gerçekten yıllardır Odunpazarı Belediyemiz burayı en güzel şekilde işletiyor. İçinde sanatçılara ve özellikle zanaatkarlara yer veriyor. Eskişehir'in seramik, lületaşı ve cam dahil olmak üzere pek çok sanat dalı burada bulunuyor. Esnafımız da buradan memnun" ifadelerini kullandı.
Külliyenin personel, güvenlik ve temizlik giderlerinin bulunduğunu hatırlatan Ayşe Ünlüce, kira gelirleriyle işletme maliyetlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Ayşe Ünlüce, "En düşük maaş alan bir işçinin maliyeti, brütüyle beraber baktığınızda 60-70 bin liranın altına düşmüyor. Hatta bazen 100 bin liraya kadar çıkabiliyor. Burada güvenliği hesaplayalım, temizliği hesaplayalım. Buranın ciddi giderleri var" dedi.
Büyükşehir Belediyesinin girişiminin esnafın talebi üzerine başladığını açıklayan Ayşe Ünlüce, "Bunu Kazım Başkan'dan ve benden rica eden de oradaki esnafımız. Dediler ki, 'Böyle bir çözüm bulabilir miyiz?' Biz de 'Siz gerekli görüşmelerinizi yapın, biz de başvurularımızı yapalım.' dedik" diye konuştu.
Külliyenin bedelsiz tahsis edilmesini istemediklerini belirten Ayşe Ünlüce, Vakıflar Genel Müdürlüğüne bedelli tahsis başvurusunda bulunduklarını söyledi.
Ayşe Ünlüce, "Eğer bu arada Bölge Müdürlüğü ya da Genel Müdürlük, 'Biz burayı Büyükşehir Belediyesine verebiliriz, tahsis yapabiliriz.' derse, ki bedelli tahsis istedik zaten, bedelsiz istemedik. Çünkü elbette Vakıfların da gelire ihtiyacı var" ifadelerini kullandı.
Zeynep Güneş Akgün ise yeniden söz alarak Vakıflar Genel Müdürlüğüne yönelik eleştirileri kabul etmediğini belirtti.
Zeynep Güneş Akgün, "Vakıflar Genel Müdürlüğü basit bir genel müdürlük değildir. Eskişehir'de birçok hizmeti vardır. Kurumları bu kadar küçültemezsiniz, bu kadar hafife alamazsınız" dedi.
Külliyenin Büyükşehir Belediyesine verilmesine doğrudan karşı olmadıklarını belirten Zeynep Güneş Akgün, "Biz Büyükşehir Belediyesinin almasına karşıyız dedik mi? Bizim burada söylediğimiz neydi? Hukuki süreç sonuçlansın, ondan sonra yeniden konuşulur bu. Acele ne?" ifadelerini kullandı.
Külliyenin geçmişte AK Parti döneminde geliştirildiğini savunan Zeynep Güneş Akgün, esnafın da yapının yenilenmesine maddi katkı sağladığını söyledi.
Zeynep Güneş Akgün, "Oradaki insanlar benim hocalarım, abilerim, kardeşlerim. Kendi ceplerinden para verdiler. Bu binanın yenilenmesi için ellerinden geleni yaptılar" dedi.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi AK Parti Grup Başkanvekili ve Sarıcakaya Belediye Başkanı Ahmet Dönmez de tartışmaya katılarak Vakıflar Bölge Müdürlüğünün kendi mülkü üzerinde işlem yaptığını söyledi.
Ahmet Dönmez, "Vakıflar Bölge Müdürlüğümüz, birincisi kendi malına sahip çıkıyor. İkincisi, mahkeme daha bu noktada sonuçlanmamış" dedi.
Kamu kurumlarıyla yapılacak görüşmelerde öncelikle sözlü temas kurulmasının daha uygun olduğunu savunan Ahmet Dönmez, geçmişte Kurtuluş Pazar Yeri konusunda yapılan görüşmeleri hatırlattı.
Ahmet Dönmez, "Siz, İl Başkanımız Sayın Gürhan Albayrak'la birlikte Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı olarak Çevre Bakanımıza gittiniz. Kurtuluş Pazar Yeri meselesi çözüldü. Ondan sonra yine size en büyük eleştiriyi yapan Kazım Başkan'dı" ifadelerini kullandı.
Külliye konusunda önce Vakıflar Bölge Müdürlüğüyle görüşülmesi gerektiğini belirten Ahmet Dönmez, "Ben burada anladım ki iş biraz inatlaşmaya dönmüş. Odunpazarı olmuyorsa Büyükşehir Belediyesi olsun gibi" dedi.
Ahmet Dönmez ayrıca Kazım Kurt'a külliyenin işletildiği dönemde müze girişlerinden ücret alınıp alınmadığını sordu.
Tartışmanın devamında Ayşe Ünlüce, külliyenin tahliye edilmesinin sanat eserleri ve çalışanlar açısından sorun oluşturduğunu belirtti.
Ayşe Ünlüce, "Şimdi orada birbirinden değerli sanat eserleri var. Bunların taşınması, saklanması, korunması gerekiyor. Burada bir aciliyet olduğunu kabul edersiniz" dedi.
Külliyedeki fırınların kapatılıp yeniden çalıştırılmasının zaman alabileceğini belirten Ayşe Ünlüce, tahliye işlemlerinin devam eden dava süreciyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Ayşe Ünlüce, "Külliye, sadece Eskişehir'in değil, Türkiye'nin bir değeri. Şu anda kapısında bir kilit var oranın. Buradaki bütün eserleri boşaltın denildi" ifadelerini kullandı.
Çalışan personelin geleceğinin belirsiz olduğunu belirten Ayşe Ünlüce, "Orada çalışan esnaf var. Evet, esnafa dükkanlarınızı kapatmayın denmiş ama arkasında kilit var şu anda" dedi.
Son olarak söz alan Kazım Kurt, tahliye sürecinin mahkeme kararı beklenmeden tamamlandığını söyledi.
Kazım Kurt, "3 Kasım'da boşaltılması gereken yer için Vakıflara savunma yapması amacıyla 12 Kasım'a kadar süre verildi. Mahkeme, yürütmeyi durdurma talebini ondan sonra inceleyeceğini söyledi ve 3 Kasım'da orası boşaltıldı" ifadelerini kullandı.
Tahliyenin ardından yeniden yazı gönderildiğini belirten Kazım Kurt, "Birkaç tane eşyamız kalmıştı. Arkasından bir yazı daha geldi. En geç 15 Kasım'da bütün külliyeyi boşaltın denildi ve biz bütün külliyeyi boşalttık" dedi.
Devam eden davanın tahliye sonrasında farklı bir aşamaya geldiğini belirten Kazım Kurt, mahkemenin vereceği olası bir yürütmeyi durdurma kararının uygulanmasının artık zorlaştığını savundu.
Kazım Kurt, "Şu anda dava devam ederken süreç bitmiş oldu. Yani bu saatten sonra bu kararlar, özellikle yıkım ve tahliye gibi kararlar, bir seferde uygulanınca sonuçlanan kararlardır" dedi.
Tahliye işleminin birkaç gün ertelenmesi durumunda mahkemenin değerlendirme yapabileceğini belirten Kazım Kurt, kira sözleşmelerinin beş yıl uzatılmasına ilişkin düzenlemenin dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Kazım Kurt, "Mahkeme, 'Evet, bir geçici 15. madde var. Bu maddeye göre bütün Türkiye'deki kiracılar sözleşmesini 5 yıl uzatırken Odunpazarı niçin uzatmasın?' diyebilirdi. Diyebilirdi ama ona fırsat bırakmadılar" ifadelerini kullandı.
Büyükşehir Belediyesinin külliyeyi devralması halinde alanın yeniden Eskişehirlilerin kullanımına sunulabileceğini belirten Kazım Kurt, AK Partili üyelerin görüşme yetkisine yönelik itirazlarını eleştirdi.
Kazım Kurt, "Yani Vakıflarla görüşmek için yetki isteniyor. Siz ona bile itiraz ediyorsunuz. Bırakın oy birliğiyle vermeyi" dedi.
Kazım Kurt, tartışmanın sonunda "Bu yetki oy çokluğuyla da verilir. Mesele o değil ama niyetiniz ortada. Niyetiniz bu işin yararlı bir hale dönüşmesini engellemek" ifadelerini kullandı.