Sorkun çömleklerine ilgi yeniden arttı: Doğal yaşama dönüş mutfaklara yansıdı
Doğal ve geleneksel ürünlere yönelik ilginin artması, geçmişten günümüze ulaşan çömlekçilik zanaatına da yansıdı. Eskişehir’de Hamamyolu Caddesi’nde çömlek dükkânı işleten 43 yaşındaki Zeynep Toprak, vatandaşların özellikle yemek pişirmede kullanılan toprak kaplara yeniden yönelmeye başladığını söyledi.
Mihalıççık’ın Sorkun Mahallesi’nde üretilen el yapımı çömleklerin kendine özgü toprağı ve üretim yöntemiyle öne çıktığını belirten Toprak, ürünlerin hazırlanmasının mevsim şartlarına göre günler sürebildiğini ifade etti.
Sorkun çömleğinin sırrı kızıl toprakta
El yapımı ürünleri dayanıklılığı nedeniyle tercih ettiklerini söyleyen Toprak, çömleğin üretiminde yaklaşık 40-45 metre derinlikten çıkarılan özel bir kil kullanıldığını belirtti.
Toprak, “Biz buna ‘sır’, aynı zamanda ‘kızıl’ deriz. Çömleğimiz şekil alıp 1-2 saat kuruduktan sonra üzerine bu kızıl maddeyi sürüyoruz. Bu işlem hem çömleğin karakteristik rengini veriyor hem de yapısını güçlendiriyor” dedi.
Kuruyan çömleklerin 600 ile 1000 derece arasındaki sıcaklıklarda veya doğrudan odun ateşinde pişirildiğini aktaran Toprak, üretimin oldukça zahmetli olduğunu dile getirdi.
İlk kullanım öncesi yağlama önerisi
Çömleklerin kullanım ömrünü artırmak için ilk kullanım öncesinde uygulanabilecek yöntemi de anlatan Toprak, ürünün iç kısmının ayçiçek yağıyla yağlanarak ev fırınında yaklaşık 10 dakika ısıtılmasını önerdi.
Bu işlemin toprağın gözeneklerinin kapanmasına yardımcı olduğunu belirten Toprak, böylece çömleğin sızdırmazlığının ve kullanım ömrünün artırıldığını ifade etti.
Üretim süresini hava şartları belirliyor
Geleneksel üretimde hava şartlarının önemli olduğunu söyleyen Toprak, yaz aylarında ürünlerin birkaç saat içerisinde kurumaya başladığını, kış döneminde ise kurutma işleminin kapalı ve ısıtılan alanlarda gerçekleştirildiğini anlattı.
Kış şartlarında bir çömleğin hazır hale gelmesinin yaklaşık 4 günü bulabildiğini belirten Toprak, tüm üretim aşamalarının ise bir haftaya kadar uzayabildiğini kaydetti.
“Mutfaklarda eskiye dönüş var”
Toprak kaplara olan talebin yeniden yükseldiğini dile getiren Zeynep Toprak, “Günümüzde doğal yaşama geri dönüşle birlikte çömlek tencere ve tavalara ilgi yeniden arttı. Çömlekte pişen yemeğin o kendine has doğal lezzeti hiçbir tencerede bulunmuyor” ifadelerini kullandı.
Yurt dışında yaşayan vatandaşların da Sorkun çömleklerine yoğun ilgi gösterdiğini söyleyen Toprak, ürünlerin hem ocakta hem de fırında kullanılabildiğini belirtti.
