Hasan Basri Yalçın: Dünyada gücün kaynağı değişiyor

Anadolu Üniversitesinin 2026-2027 “Nasrettin Hoca Eğitim Öğretim Yılı” açılış töreninde son konuşmayı İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve İnsan Hakları Başkanı Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın yaptı. Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, “Dünya Düzeni ve Türkiye” başlıklı açılış dersinde küresel sistemde yaşanan değişimi, bilgi teknolojilerini ve Türkiye'nin bu süreçteki konumunu değerlendirdi. Anadolu Üniversitesi de açılış dersinin bu başlıkla gerçekleştirileceğini duyurmuştu.

Eskişehir'de bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, öğrencilere seslenerek, “Türkiye'nin en güzel şehirlerinden bir tanesinde, en güzel üniversitelerinden bir tanesinde eğitim alıyorsunuz” dedi. Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, konuşmasında son dönemde çalışmalarını dünya düzenindeki dönüşüm ve Türkiye'nin bu sistem içerisindeki yeri üzerine yoğunlaştırdığını anlattı.

Dünyanın geçmiş dönemlere göre daha belirsiz bir sürece girdiğini savunan Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, Soğuk Savaş yıllarında ülkelerin iki ana blok etrafında toplandığını, 1990'lı yıllarda ise farklı bir küresel düzenin etkili olduğunu söyledi. Günümüzde eski dostluk ve ortaklık ilişkilerinin değişebildiğini belirten Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, ABD, Çin ve Rusya gibi ülkeler arasındaki ilişkiler üzerinden dünya siyasetindeki değişime dikkat çekti.

Yaşanan dönüşümün yalnızca bir ülkenin güç kaybedip başka bir ülkenin onun yerine geçmesi şeklinde değerlendirilemeyeceğini söyleyen Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, “Güç el değiştirmiyor. Gücün kaynağı değişiyor” ifadelerini kullandı. Tarım toplumlarında toprağın, sanayi döneminde sermayenin öne çıktığını anlatan Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, günümüzde ise bilginin temel güç kaynaklarından biri haline geldiğini söyledi.

Dijitalleşme ve teknoloji şirketlerinin dünya ekonomisindeki yerine değinen Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, yazılım ve bilgi üreten şirketlerin giderek büyüdüğünü belirtti. Yaşanan süreci “bilgi devrimi” olarak tanımlayan Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, bu değişimin yalnızca yapay zekadan ibaret olmadığını, robotlaşmadan bilgi üretimine kadar geniş bir alanı kapsadığını ifade etti.

Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, teknolojik dönüşümün savunma alanında da etkili olduğunu belirterek uydu sistemleri, insansız hava araçları, akıllı sistemler ve yeni teknolojilerin önem kazandığını söyledi. Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, “Dünyamız bana sorarsanız dünya tarihinde yaşanan üçüncü büyük dönüşümü yaşıyor. Eğer tarım ve sermaye devrimlerini kabul edersek, bilgi devrimi dediğimiz bir devrim yaşıyor” dedi. Bu süreçte üniversitelerin ve üniversitelerde üretilecek bilginin önemli bir yere sahip olduğunu kaydetti.

Türkiye'nin bu değişimdeki konumuna da geniş yer ayıran Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, özellikle son 20 yılda savunma alanında yaşanan gelişmeleri örnek gösterdi. Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, Türkiye'nin savunma alanındaki üretim kapasitesinin arttığını belirterek insansız hava araçları, helikopterler ve uçak projeleri üzerinden değerlendirmelerde bulundu. Bu bölümde verdiği oran ve değerlendirmeler Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın'ın törendeki açıklamalarıdır.

Gelecek dönemde ülkeler arasındaki mücadelenin dijital teknolojiler üzerinde yoğunlaşacağını savunan Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, bilgisayar, çip, uydu, GPS, alıcı, verici ve yazılımların önemine dikkat çekti. ABD ile Çin arasındaki ekonomik ve teknolojik rekabette çip üretiminin önemli bir başlık olduğunu ifade eden Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, ham madde, üretim ve tüketim zincirinin küresel siyaseti de etkilediğini söyledi.

Türkiye'nin geçmiş dönemlere göre dünyadaki teknolojik dönüşümü yakalama konusunda daha fazla imkana sahip olduğunu savunan Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, nadir toprak elementlerine de ayrı bir bölüm ayırdı. Beypazarı'ndaki rezervlere ilişkin rakamlar paylaşan Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, Türkiye'nin bu kaynakları üretip işleyebilmesinin önemli olduğunu ifade etti. Bu rakamlar ve bunlardan çıkardığı sonuçlar Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın'ın konuşmasındaki değerlendirmeleri olarak aktarıldı.

Türkiye'nin yakın çevresindeki gelişmeleri de değerlendiren Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, Suriye, Irak, Ukrayna, Libya ve Karabağ'daki gelişmeler üzerinden bölgedeki değişime değindi. Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, dünyadaki mücadelelerin geçmişte olduğu gibi doğrudan cephe savaşları biçiminde yaşanmasının şart olmadığını, farklı ülkeler üzerinden yürütülen çatışmaların da bu sürecin bir parçası olabileceğini söyledi. Suriye'deki gelişmelerden Türkiye'nin doğrudan etkilendiğini belirten Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın, bölgedeki istikrarsızlığın Türkiye açısından sonuçlar doğurduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Hasan Basri Yalçın'ın açılış dersinin ardından törende hediyeleşme gerçekleştirildi ve protokol üyeleriyle fotoğraf çekimi yapıldı.