Ayşe Kulin Eskişehir'de konuştu: Cumhuriyet'i tırnaklarımızla kazandık

Eskişehir'de okurlarıyla bir araya gelen yazar Ayşe Kulin, Cumhuriyet'in 103. yılı dolayısıyla yaptığı konuşmada Kurtuluş Savaşı'nı, Atatürk'ün gerçekleştirdiği değişimleri ve çocukluk anılarını anlattı. Ayşe Kulin, eğitimde fırsat eşitsizliğine ve eserlerini yazmasına neden olan toplumsal olaylara da değindi.

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı geçmişe göre biraz hüzünlü yaşadığını belirten Ayşe Kulin, çocukluğundaki Cumhuriyet coşkusunun farklı olduğunu söyledi.

Ayşe Kulin, "İşgal altındaki bir ülkenin kazandığı Kurtuluş Savaşı, benim için bir mucizedir. Yorgun askerlerimiz, aç karınlarına, kimi zaman bir tas un çorbasıyla, ayaklarında postalları bile olmadan savaştılar. Böyle insanüstü bir mücadeleyle savaşı kazandık ve Cumhuriyet'i kurduk." dedi.

Cumhuriyet'in büyük fedakarlıklarla kazanıldığını vurgulayan Ayşe Kulin, "Cumhuriyet bizim açımızdan başka milletlerin cumhuriyetlerinden çok daha değerlidir. Çünkü biz onu tırnaklarımızla kazandık. Kanımızla, canımızla, çocuklarımızla kazandık." ifadelerini kullandı.

Atatürk döneminde gerçekleştirilen harf devriminin eğitim üzerindeki etkisini anlatan Ayşe Kulin, Osmanlı İmparatorluğu'nun son maliye nazırı olan büyük dedesiyle yaşadığı bir anısını paylaştı.

Ayşe Kulin, eski harflerin değiştirilmesine başlangıçta karşı çıkan dedesinin, kendisinin okula başladıktan üç ay sonra gönderdiği el yazısı yılbaşı kartından etkilendiğini belirtti.

Dedesinin kendisine, "Sen eylül ayında okula başladın. Aralık ayında bana kendi el yazınla bir kart gönderdin. İşte o zaman Atatürk'ün ne kadar doğru bir şey yaptığını anladım." dediğini aktardı.

Ayşe Kulin, bu olayın insanların daha önce karşı çıktıkları değişikliklerin yararını gördüklerinde düşüncelerini değiştirebileceklerini gösterdiğini söyledi.

Türkiye'de okuma yazma bilmeyen insanların bulunmasından üzüntü duyduğunu belirten Ayşe Kulin, köy okullarının ve köy enstitülerinin kapatılmasını da eleştirdi.

Edebiyat çalışmalarına ilişkin açıklamalarda bulunan Ayşe Kulin, toplumsal sorunların romanlarına yön verdiğini anlattı. "Gizli Anların Yolcusu" romanını, eşcinsel bireylere yönelik şiddet olaylarından etkilenerek yazmaya karar verdiğini söyledi.

Ayşe Kulin, "Ben, yazarların toplumsal konularda halkı uyarması gerektiğine inanan bir insanım. Bu nedenle hiç aklımda yokken eşcinsellerin hayatını anlatan bir roman yazmaya karar verdim." dedi.

Romanı yazmadan önce araştırma yaptığını belirten Ayşe Kulin, kitaplarını İngilizceye çeviren John Baker aracılığıyla farklı insanların yaşamlarını tanıma fırsatı bulduğunu anlattı. Ayşe Kulin, bu görüşmelerin romanındaki karakterleri ve olayları oluşturmasına yardımcı olduğunu ifade etti.

Yazarken en fazla keyif aldığı eserler arasında "Füreya" ve "Türkan Saylan" kitaplarının bulunduğunu belirten Ayşe Kulin, özellikle Türkan Saylan'ın kız çocuklarının eğitimine yaptığı katkılardan etkilendiğini söyledi.

Türkan Saylan'ın hekimlik çalışmalarına da değinen Ayşe Kulin, cüzzam hastalarına yaklaşımını ve eğitim alanındaki çabalarını takdir ettiğini belirtti.

"Kardelenler" kitabının ortaya çıkış hikayesini de anlatan Ayşe Kulin, başlangıçta başka bir kurumun projesi için kitap yazmak istemediğini ancak iki kız öğrencinin hayatını dinledikten sonra kararını değiştirdiğini söyledi.

Doğu Anadolu'dan bursla eğitim almaya gelen iki kız çocuğuyla görüştüğünü belirten Ayşe Kulin, öğrencilerin anlattığı yaşam koşullarından çok etkilendiğini ifade etti.

Ayşe Kulin, "Bu çocuklar ekmeği, çayı ve peyniri aynı sofrada ilk kez görmüşlerdi. Hayatlarında ilk defa kendilerine ait bir yatakta uyumuşlardı. Daha önce kardeşleriyle birlikte yer yatağını paylaşıyorlardı." diye konuştu.

Öğrencilerin evlerinde akan su bulunmadığını anlatan Ayşe Kulin, çocukların musluktan akan suyu ilk kez gördüklerinde şaşkınlık yaşadıklarını söyledi.

Ayşe Kulin, "Öğretmenleri bana, 'Musluğu bir açıyorlar, bir kapatıyorlar. Gözlerine inanamıyorlar.' diye anlatmıştı." ifadelerini kullandı.

Bu görüşmenin ardından "Kardelenler" kitabını yazmayı kabul ettiğini belirten Ayşe Kulin, Türkiye'deki eğitim ve gelir eşitsizliğine dikkat çekti.

Ayşe Kulin, "Biz neden hala bu kadar yoksuluz? Neden bazı bölgelerimizde insanlar böyle koşullarda yaşamak zorunda kalıyor? Bu kadar nehrimiz, gölümüz ve su kaynağımız varken neden hala evinde akan su bulunmayan insanlarımız var?" sorularını yöneltti.