Ahmet Ataç: Pişmiş Toprak Sempozyumu Eskişehir’in mirasıdır

Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç, 18. Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu’nun açılışında konuştu. Ahmet Ataç, 2001 yılında başlayan sempozyumun geçmişini, Eskişehir’deki kiremit ve tuğla üretiminin tarihini, bugüne kadar ortaya çıkan eserleri ve bu yıl gerçekleştirilecek çalışmaları anlattı.

Sempozyumun kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını belirten Ahmet Ataç, “2001 yılında hayata geçirdiğimiz Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu’nun 18. açılışına hoş geldiniz. Ben bu sempozyumun tarihi geldiği zaman, ‘Tepebaşı’nın düğünü geldi.’ diyorum” ifadelerini kullandı.

Eskişehir’de pişmiş toprak üretiminin geçmişine değinen Ahmet Ataç, ilk kiremit üretiminin Cumhuriyet’in üçüncü yılında başladığını söyledi. Ahmet Ataç, “Eskişehir’de ilk kiremit üretimi Cumhuriyet’in 3. yılında, 1926’da Anadolu-Alman Tuğla Fabrikası Anonim Şirketi ile başladı” dedi.

Ahmet Ataç, bu fabrikanın bir yıl faaliyet gösterdiğini, 1927’de Eskişehir Mahsuller Kiremit ve Makine Tuğlası Limited Şirketinin kurulduğunu anlattı. Sabri Kılıçoğlu’nun da şirketin hissedarları arasında bulunduğunu belirten Ahmet Ataç, Sabri Kılıçoğlu’nun 1938’de Aslan Kiremit Fabrikasını kurduğunu söyledi.

Kentteki üretim geçmişinin sonraki yıllarda yeni fabrikalarla devam ettiğini anlatan Ahmet Ataç, 1928’de Kurt Kiremit Fabrikasının, 1933’te Çiftkurt Kiremit Fabrikasının ve 1960’ta Başak Kiremit Fabrikasının kurulduğunu aktardı.

“Tepebaşı için emek, kültür, dayanışma ve kent belleğidir”

Bu üretim geçmişinin 2001 yılında başlayan sempozyumun temelini oluşturduğunu ifade eden Ahmet Ataç, “Pişmiş toprak, Tepebaşı için emek, kültür, dayanışma ve kent belleğidir. 2001 yılında Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu’nu bu güçlü tarihsel mirasın üzerine kurduk. Amacımız, pişmiş toprağın sanayi geçmişini bilimle, sanatla ve kentimizin gündelik hayatıyla buluşturmaktı” dedi.

Ahmet Ataç, sempozyumu Eskişehir’in mirası ve Tepebaşı’nın belleği olarak tanımlayarak, “Pişmiş Toprak Sempozyumu Eskişehir’in mirasıdır. Tepebaşı’nın belleğidir. Kentimizin açık hava sanat havzasıdır” ifadelerini kullandı.

Sempozyumun sanatın yanı sıra sektör ve bilim alanlarında da çalışmalar içerdiğini belirten Ahmet Ataç, organizasyonun üç temel ayak üzerine kurulduğunu söyledi. Ahmet Ataç, bunların sektör, sanat ve bilim olduğunu ifade ederek, bir dönemde sempozyum kapsamında 400’ü aşkın bilimsel bildirinin yayımlandığını aktardı.

228 sanatçı katıldı, 244 eser kente kazandırıldı

Sempozyumun bugüne kadarki rakamlarını da paylaşan Ahmet Ataç, 159 Türk ve 69 yabancı olmak üzere toplam 228 sanatçının organizasyona katıldığını açıkladı.

Ahmet Ataç, “Sempozyum kapsamında kentimize 244 pişmiş toprak heykel kazandırıldı. Eserler Tepebaşı’nın sokaklarında, parklarında, meydanlarında halkın kullanımına sunuluyor. Bugün Eskişehir açık hava sanat havzasına dönüşmüştür” dedi.

Bu yıl ise 6 Türk ve 2 yabancı olmak üzere 8 sanatçının eser üreteceğini belirten Ahmet Ataç, Türkiye’den Ayşegül Veryeri, Ercan Dural, Tuğba Önder, Bilgen Salur, Özgür Yıldız ve Ümit Gürsoy’un, Japonya’dan Mariko Okuba’nın ve Fransa’da yaşayan Çinli sanatçı Ying Xiang’ın sempozyumda yer aldığını söyledi.

Ahmet Ataç, Ying Xiang’ın daha önce sempozyuma asistan olarak katıldığını, bu yıl ise sanatçı olarak Eskişehir’e geldiğini belirtti.

“Bilgehan Hocamla 25 yıldır ciddi emek verdik”

Profesör Bilgehan Uzuner’in sempozyuma verdiği desteğe de değinen Ahmet Ataç, “Bilgehan Hocamla 25 yıldır bu sempozyuma çok ciddi emek verdik. Kendisine her zaman teşekkür etmişimdir ve kendisi sempozyum süresince o kadar çalışıyor ki anlatmak çok zor” dedi.

Ahmet Ataç, sempozyuma daha önce pişmiş toprak alanında çalışma yapmamış sanatçıların da geldiğini ve burada bu alanda deneyim kazandıklarını söyledi. “Gelenek Gelecek” sergisinin de pişmiş toprağın kültürel belleğini çağdaş sanatla bir araya getireceğini belirtti.

Sempozyum bu yıl İlber Ortaylı anısına düzenleniyor

Ahmet Ataç, sempozyumun aynı zamanda geçmiş yıllarda hayatını kaybeden önemli isimlerin anıldığı bir organizasyon olduğunu ifade etti. Bu uygulamanın ilk kez 2010 yılında, uçak kazasında hayatını kaybeden Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarı arp sanatçısı Fatma Ceren Necipoğlu anısına gerçekleştirildiğini söyledi.

Sonraki yıllarda Engin Orbey, Müşfik Kenter, Güngör Dilmen, Taciser Sivas, Gülay Kanatlı, Firuz Kanatlı, Ali Rıza Karık, Melih Savaş, Barış Özaydınlar, Fethi Heper, Firuz Karık, Orhan Erpek ve Pertev Zerek gibi isimlerin anıldığını belirten Ahmet Ataç, bu yılki sempozyumun ise 13 Mart 2026 tarihinde hayatını kaybeden Prof. Dr. İlber Ortaylı anısına düzenlendiğini açıkladı.

Ahmet Ataç, Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın Osmanlı tarihi alanındaki çalışmalarına ve akademik geçmişine değinerek, “Ortaylı, tarih bilincinin gelişmesinde önemli katkılar sundu. Bu vesileyle bu seneki sempozyumu onun anısına gerçekleştiriyoruz” ifadelerini kullandı.

Kolektif eser dönemi başladı

Sempozyumda daha önce sanatçıların bireysel eserler ürettiğini belirten Ahmet Ataç, pandemi nedeniyle verilen iki yıllık aranın ardından kolektif çalışmaların başladığını anlattı.

İlk kolektif çalışmanın pandemi döneminde hayatını kaybeden sağlık çalışanları için hazırlanan “Varlığımız Sağlığınız Anıtı” olduğunu belirten Ahmet Ataç, resmi kayıtlardan alınan 520 sağlık çalışanının isminin tuğlalara tek tek yazıldığını söyledi.

Ahmet Ataç, daha önce sempozyuma katılan 57 sanatçıdan da çalışmaya katkı istendiğini belirterek, sanatçılardan yaklaşık 450 parçanın Eskişehir’e ulaştığını ifade etti. Bu parçalar ile üzerinde sağlık çalışanlarının isimlerinin bulunduğu tuğlaların bir araya getirilmesiyle anıtın ortaya çıktığını anlattı.

İkinci kolektif çalışmanın Cumhuriyet’in 100. yılı için hazırlanan “Sonsuz Cumhuriyet Anıtı” olduğunu söyleyen Ahmet Ataç, eserde 25 sanatçı ve 26 asistanın görev aldığını belirtti.

2025 yılında ise Yazılıkaya’nın çağdaş sanatla yeniden yorumlandığını ifade eden Ahmet Ataç, bu çalışmada 9 sanatçı ile 24 asistanın görev aldığını ve orijinal Yazılıkaya’dan farklı olarak eserin çift yüzlü hazırlandığını söyledi.

Bu yılın teması “Atatürk ve Çocuk”

Bu yıl hazırlanacak ortak eserin temasının “Atatürk ve Çocuk” olduğunu açıklayan Ahmet Ataç, sanatçıların ortak çalışmasıyla bir Atatürk Anıtı üretileceğini söyledi.

Ahmet Ataç, “Çocukların hazırlayacağı çiçeklerle eserler monte edilecek. Bu eser Cumhuriyet’e bağlılığı gösterecek. Çocuklara duyulan güveni ve aydınlık geleceğe dair umudu sergileyecek” ifadelerini kullandı.

Sempozyum kapsamında geleneksel yemek yarışmalarının da gerçekleştirileceğini belirten Ahmet Ataç, cumartesi günü öğleden önce Down sendromlu çocukların yemek yarışmasının yapılacağını söyledi. Öğleden sonra ise Beldevlerinden yaklaşık 100 kursiyerin katılımıyla pişmiş toprakta yemek yarışması gerçekleştirilecek. Yarışmada sebze, et yemeği, hamur işi ve tatlı olmak üzere dört kategori bulunacak.

Ahmet Ataç, konuşmasının son bölümünde sempozyuma destek veren şirketlere, kurumlara, danışma kuruluna ve Tepebaşı Belediyesi çalışanlarına teşekkür etti.

Sempozyumun gelecek yıllarda da sürmesini istediklerini belirten Ahmet Ataç, “Diliyorum bundan sonraki yıllarda da aynı şevkle, aynı güçle bu sempozyuma devam edeceğiz, toprağın ateşle buluşmasını sağlayacağız” dedi.